Cách đây gần mười bảy năm - vào những ngày đầu mùa xuân năm 1994, các thầy cô giáo, các em học sinh và bạn đọc yêu văn đã được biết đến sự hiện diện của một ấn phẩm đặc biệt có tên gọi Văn học và Tuổi trẻ.

Từ ngày ra đời đến nay, VH&TT  vẫn là người bạn nghiêm trang, tươi tắn và tinh tế của tuổi trẻ học văn, dạy văn, yêu văn chương trong và ngoài nhà trường…

Năm tháng trôi qua, hàng vạn bạn đọc đã gắn bó thủy chung, đồng hành với Văn học và Tuổi trẻ qua mỗi chặng đường. Có biết bao lớp học trò đón đọc Văn học và Tuổi trẻ từ những số tạp chí đầu tiên đến nay đã trưởng thành; có biết bao thầy cô giáo say mê Văn học và Tuổi trẻ từ ngày mái tóc còn xanh nay đã nghỉ hưu, và biết bao bạn đọc đã trải qua nhiều biến động thăng trầm của cuộc sống… vẫn hướng về Văn học và Tuổi trẻ với tấm lòng thiết tha quý mến…

17 năm - nhìn lại những chặng đường đã qua, có thể  nhận thấy, Văn học và Tuổi trẻ đã thực sự khẳng định được vị trí không thể thay thế trong hoạt động dạy và học văn của hàng vạn giáo viên và học sinh trên cả nước.

          Thời kì đầu, từ năm 1994 đến năm 2000, Văn học và Tuổi  trẻ mới chỉ là một Tủ sách chuyên đề. Thời gian này, dù gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức nội dung, xây dựng đội ngũ cộng tác viên, song  Văn học và Tuổi trẻ bước đầu đã đạt được những thành công rất đáng khích lệ. Số lượng  bạn đọc ngày càng nhiều hơn, nhiều Sở Giáo dục, nhiều trường THPT, đặc biệt là các trường chuyên, trường chất lượng cao đã coi Văn học và Tuổi trẻ như một tài liệu  hỗ trợ đắc lực việc dạy học và công tác chỉ đạo chuyên môn. Từ chỗ chỉ có các nhà văn, nhà giáo, nhà nghiên cứu ở Thủ đô viết bài cộng tác đến chỗ đã có rất nhiều thầy cô giáo và các em học sinh ở các tỉnh thành khác cùng tham gia viết bài, góp ý xây dựng nội dung. Các thầy cô giáo đã sôi nổi tham gia trao đổi chuyên môn trên Văn học và Tuổi trẻ, các em học sinh đã tin cậy gửi gắm tới Văn học Tuổi trẻ những sáng tác đầu tay, những bài văn hay trên lớp...  Sau rất nhiều cố gắng, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của bạn đọc, từ định kì ba tháng/ một số, Văn học và Tuổi trẻ đã phấn đấu ra hai tháng rồi một tháng/ một số.

          Vào những năm 2001 - 2002, Văn học và Tuổi trẻ được phát triển thành Đặc san. Đây là thời gian Văn học và Tuổi trẻ phát triển khá mạnh về mọi mặt. Nội dung đa dạng hơn, chất lượng được nâng cao gắn liền với việc đổi mới dạy - học văn ở nhà trường, hình thức trình bày trở nên hấp dẫn, trẻ trung, phù hợp hơn với nhu cầu thị hiếu của bạn đọc. Trước đây bạn đọc của Văn học và Tuổi trẻ chủ yếu là giáo viên, học sinh THPT thì đến giai đoạn này, cả giáo viên, học sinh THCS, sinh viên Văn Cao đẳng và Đại học cũng tìm đọc. Những vấn đề của văn học nhà trường, những thay đổi về chương trình và sách giáo khoa liên tục được cập nhật trên tờ đặc san. Nhiều Sở Giáo dục và Đào tạo, nhiều Công ti Sách và Thiết bị trường học, nhiều Phòng Giáo dục và đào tạo đã đặt mua Văn học và Tuổi trẻ làm tài liệu phục vụ cho việc triển khai dạy học sách giáo khoa theo chương trình mới. Hấp dẫn được nhiều đối tượng bạn đọc bởi phong cách nội dung và trình bày ngày càng trẻ hơn, đến cuối năm 2002, Văn học và Tuổi trẻ đã đạt gần 19.000 bản/ một kì xuất bản.

 Sau gần mười năm phát triển, Văn học và Tuổi trẻ đã thực sự trưởng thành.  Những người làm công tác quản lí giáo dục, các thầy cô giáo dạy văn, các bạn học sinh, sinh viên đều coi đây là “cẩm nang” trong chỉ đạo quản lí chuyên môn, trong nghiên cứu, giảng dạy và học tập. Tháng 1 năm 2003, được phép của Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương, Bộ Văn hoá - Thông tin đã cấp giấy phép cho Văn học và Tuổi trẻ chính thức trở thành một Tạp chí của Bộ Giáo dục và Đào tạo trực thuộc NXB Giáo dục Việt Nam

Giai đoạn từ năm 2003 đến nay,  Văn học và Tuổi trẻ càng khẳng định rõ "sức trẻ" của mình bằng những bước phát triển mới đầy hứa hẹn. Với nỗ lực không ngừng tìm tòi đổi mới về nội dung, hình thức; tích cực  hoà nhịp, nắm bắt những diễn biến của hoạt động đổi mới dạy học Ngữ văn đang diễn ra sôi nổi trong nhà trường phổ thông, Văn học và Tuổi trẻ ngày càng đáp ứng được nhu cầu của đông đảo bạn đọc là GV, HS và bạn yêu văn... Giữ vững, duy trì những chuyên mục truyền thống, Văn học và Tuổi trẻ cũng không ngừng làm mới nội dung bằng những chuyên mục mới, bổ ích, hấp dẫn. Đến với Văn học và Tuổi trẻ, bạn đọc tìm thấy nhiều tư liệu quý về các nhà văn, nhà thơ, được khám phá thêm biết bao vẻ đẹp còn tiềm ẩn trong các tác phẩm văn chương,  được tích luỹ củng cố vốn tri thức Ngữ văn, được cập nhật những vấn đề "mới", "nóng" của văn học nhà trường và được cuốn hút vào một diễn đàn trao đổi bàn luận về chuyện dạy học văn sôi nổi... Với những  trang viết đậm chất học trò, những truyện ngắn, bài thơ được chọn lọc,  Văn học và Tuổi trẻ còn góp phần làm phong phú hành trang cuộc sống tinh thần của mỗi người. Đặc biệt, rất nhiều  những  bài văn hay của các bạn nhỏ được giới thiệu trên tạp chí cũng khiến ta phải ngạc nhiên, thán phục, xúc động,  thêm tin tưởng vào thành quả của sự nghiệp đổi mới dạy học Ngữ văn hiện nay.... Chỉ 64 trang mỗi số,  với  những chuyên mục  hấp dẫn như Chân dung văn học, Đi tìm vẻ đẹp văn chương, Tư liệu trao đổi, Giúp bạn ôn thi, Sách giáo khoa mới với nhà trường, Cửa sổ văn học, Ngộ nghĩnh học trò, Mùa đầu văn học, Hành trang vào đời , Giao lưu - chia sẻ, Gặp gỡ bạn yêu văn... Văn học và Tuổi trẻ đã trở thành món ăn tinh thần không thể  thiếu của giáo viên, học sinh, bạn trẻ yêu văn chương...

Góp phần nâng cao hơn chất lượng dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường, Văn học và Tuổi trẻ cũng thường xuyên tích cực tổ chức nhiều cuộc thi thiết thực, bổ ích.  Tiếp sau những thành công của  Cuộc thi viết về văn học cách mạng năm 2005,  cuộc thi Thiết kế giáo án Ngữ văn năm 2007, là Cuộc thi Ra đề và viết văn Nghị luận xã hội 2008 – 2010. 

Đặc biệt, vào  tháng 9 năm 2006, sau rất nhiều nỗ lực cố gắng chuẩn bị, Văn tuổi thơ, một ấn phẩm mới dành cho cấp Tiểu học của Văn học và Tuổi trẻ đã ra đời. Sự ra đời của Văn tuổi thơ, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng tha thiết của đông đảo GV, HS tiểu học trên toàn quốc, thực sự đã đánh dấu một  chặng đường phát triển mới của Văn học và Tuổi trẻ. Với nội dung hấp dẫn, bổ ích, hình thức trình bày đẹp, sinh động, Văn tuổi thơ đang từng ngày trở thành người bạn thân thiết, góp phần không nhỏ vào một công việc rất có ý nghĩa là nhen nhóm, bồi đắp tình yêu văn chương, Tiếng Việt cho thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi. Từ  10.000 bản in của số đầu tiên, đến nay Văn tuổi thơ đã có số bản in là 42.000 bản, một số, một tháng.

Thời kì này, đội ngũ cán bộ, PV, BTV của tạp chí cũng được tăng cường về số lượng, nâng cao về chất lượng. Mạng lưới cộng tác viên là các nhà văn, nhà giáo, nhà báo ...ngày càng được mở rộng, phát triển...

          17 năm - nhìn lại những chặng đường đã qua, với biết bao khó khăn, thách thức, nhưng có thể nhận thấy Văn học và Tuổi trẻ vẫn kiên trì vượt lên, không chạy theo xu hướng thị trường,  luôn đi đúng đường hướng, giữ vững tôn chỉ mục đích đã đề ra, là một tạp chí chuyên phục vụ việc dạy và học  văn trong nhà trường. 17 năm, 225 số tạp chí đã xuất bản, với gần 7 vạn bản in mỗi tháng, Văn học và Tuổi trẻ thực sự đã và đang trở thành người bạn đồng hành của GV, HS các cấp... So với bề dày, tuổi đời của những tờ báo, tạp chí đàn anh, đàn chị về văn học thì Văn học và Tuổi trẻ vẫn đang ở độ tuổi còn rất trẻ.  Song  những thành quả đã có được trong 17 năm qua cũng đã có thể khiến Văn học và Tuổi trẻ cảm thấy hết sức tự hào vì  được góp sức vào dòng chảy văn học nước nhà…

Hôm nay, sau một  chặng đường phấn đấu  không mệt mỏi, Văn học và Tuổi trẻ đã vinh dự được đón nhận Bằng khen của thủ tướng Chính phủ về những thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục trong 17 năm qua. Đây là sự ghi nhận và động viên kịp thời của các cấp lãnh đạo đối với những người làm tạp chí.

Trong niềm vui hôm nay, tạp chí Văn học và Tuổi trẻ xin được bày tỏ lòng tri ân đến các tác giả, các cộng tác viên và bạn đọc đã nhiệt tình, thuỷ chung gắn bó, chia sẻ để Văn học và Tuổi trẻ có được những thành tựu như ngày hôm nay. Văn học và Tuổi trẻ chắc chắn sẽ còn phải cố gắng nỗ lực phấn đấu  hơn nữa để vươn tới những thành công mới, xứng đáng với sự tin tưởng của các cấp lãnh đạo và với sự tin yêu mến mộ của nhiều thế hệ bạn đọc…

Một số hình ảnh buổi lễ đón nhận Bằng khen của chính phủ:

         1. TS. Nguyễn Văn Tùng - Tổng biên tập tạp chí Văn học và Tuổi trẻ trình bày báo cáo tổng kết của tạp chí

đọc Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc tặng bằng khen cho tạp chí Văn học và Tuổi trẻ

 3. Ông Nguyễn Minh Khang - Phó Tổng giám đốc NXBGD Việt Nam
trao Bằng khen của thủ tướng chính phủ cho Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ

4. Ông Nguyễn Minh Khang - Phó Tổng Giám đốc NXBGD Việt Nam phát biểu chỉ đạo

5. Rất nhiều quan khách, nhà nghiên cứu, nhà văn nhà thơ đã đến tham gia buổi lễ

PV