| Đang truy cập: | 9 |
| Lượt truy cập: | 968442 |
Tiểu thuyết là thể loại cơ bản trong đời sống văn học hiện đại, là máy cái của một nền văn học. Thành tựu của tiểu thuyết là thước đo thành tựu văn học của một đất nước. Trong chương trình Ngữ văn hiện nay, bên cạnh những tác phẩm thơ ca, chính luận… có không ít tiểu thuyết Việt Nam và nước ngoài được trích giới thiệu, giảng dạy. Nhằm giới thiệu đến các bạn học sinh, sinh viên và đặc biệt là các thầy cô giáo những tư liệu nghiên cứu về thể loại văn học này để giảng dạy phần nội dung về tiểu thuyết hiệu quả hơn, VH&TT xin trân trọng giới thiệu hai tập sách nghiên cứu sau:

Thế kỉ XX ghi dấu cuộc chiến mình mạnh mẽ của văn học Việt Nam. Các thể loại văn học đều đã chính thức chuyển sang quỹ đạo hiện đại hoá. Nếu như ở thời kì Trung đại, thơ là thể loại chính thống, thì bước sang thế kỉ XX, tiểu thuyết đã giành được địa vị chủ đạo trên văn đàn. Cùng với sự ra đời của những tác phẩm tiểu thuyết mang tính hiện đại là sự ra đời của lí luận tiểu thuyết. Lí luận tiểu thuyết hiện diện trong nhiều hình thức: qua các chuyên luận, các tập giáo trình đại học, các bài giới thiệu, phê bình tác phẩm tiểu thuyết, các bài tiểu luận và qua những công trình dịch của nước ngoài. Các chuyên luận công phu về tiểu thuyết hay các tập giáo trình đều đã được xuất bản dưới dạng những tập sách nên phần nào thuận lợi hơn cho người học tập, nghiên cứu trong việc lưu giữ. Song những bài phê bình tiểu thuyết, những bài viết về tiểu thuyết đăng lẻ tẻ trên báo chí, trải qua nhiều năm tháng với biết bao biến động, đổi thay thường bị thất lạc, mất mát. Với mục đích hệ thống hoá và đánh giá những gì mà nhiều thế hệ các nhà nghiên cứu văn học Việt Nam đã làm được qua các giai đoạn văn học; cung cấp cho người học tập, nghiên cứu và bạn đọc nói chung một tập sách tư liệu về tiểu thuyết, tác giả cuốn sách đã xúc tiến công việc sưu tầm, tuyển chọn và biên soạn để có thể xuất bản tập sách này.
Việc sưu tầm, tuyển chọn các bài viết về tiểu thuyết không phải đến bây giờ mới làm. Trước cuốn sách này phải kể đến Những lời bàn về tiểu thuyết trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến 1945 (Vương Trí Nhà tuyển chọn, giới thiệu, năm 2000); Bàn về tiểu thuyết (Bùi Việt Thắng tuyển chọn, biên soạn năm 2000). Song đây là lần đầu tiên có một tập sách hệ thống hoá những bài viết đã từng đăng trên các báo, tạp chí và ở một số tài liệu khác qua các thời kì lớn trong suốt thế kỉ XX. Cuốn sách có ba chương lớn, mở đầu mỗi chương sách là phần tổng quan, phân tích, đánh giá những vấn đề lí luận thể loại cơ bản đuợc thể hiện qua các bài viết đó của tác giả Nguyễn Văn Tùng.
Tập sách là một sự khẳng định những thành tựu quan trọng của lí luận tiểu thuyết trong việc thúc đẩy quá trình hiện đại hoá thể loại văn học này.
2. LÍ LUẬN TIỂU THUYẾT Ở VIỆT NAM THẾ KỈ XX

Trong những năm qua, một số công trình tổng kết về các thành tựu sáng tác cũng như lí luận phê bình văn học Việt Nam đã đạt được trong một số giai đoạn cũng như trong cả thế kỉ XX như Văn học Việt Nam thế kỉ XX (Phan Cự Đệ chủ biên), Tiểu thuyết Việt Nam thời kì Đổi mới, Truyện ngắn Việt Nam thời kì đổi mới… đã được xuất bản. Điều đó cho thấy nhu cầu tổng kết, đánh giá các thành tựu qua một thế kỉ của nền văn học. Trong bối cảnh đó Lí luận tiểu thuyết ở Việt Nam đã được ra mắt bạn đọc. Cuốn sách đã:
- Tập trung phân tích, đánh giá những thành tựu cơ bản của lí lụân tiểu thuyết qua từng giai đoạn trong thế kỉ XX ở Việt Nam; hệ thống, lí giải quá trình phát triển của lí luận tiểu thuyết ở mỗi giai đoạn; trình bày diện mạo của lí luận tiểu thuyết ở Việt Nam thế kỉ XX.
- Khái quát các vấn đề lí luận tiểu thuyết đã đặt ra và giải quyết ở mỗi giai đoạn, rút ra những đặc điểm cơ bản về sự hình thành và quá trình phát triển lí luận tiểu thuyết ở Việt Nam thế kỉ XX.
- Từ những điểm chung trong tiến trình phát triển lí luận của mỗi giai đoạn, tập sách rút ra hình thái vận động của lí luận tiểu thuyết ở Việt Nam thế kỉ XX.
Qua việc khẳng định thành tựu mà lí luận tiểu thuyết đã đạt được, Lí luận tiểu thuyết ở Việt Nam thế kỉ XX đã cung cấp một điểm nhìn tham chiếu cho sự phát triển của lí luận tiểu thuyết trong tương lai, từ đó góp phần nâng cao chất lượng sáng tác cũng như khả năng tiếp nhận tiểu thuyết của người đọc nói chung.
Hằng Phương
(VH&TT số tháng 7 (190) - 2009)
Giấy phép thiết lập trang
thông tin điện tử tổng hợp số 135/GP-TTĐT, Hà Nội ngày 29/6/2010
Tổng biên tập: TS. Nguyễn Văn Tùng
Toà soạn: Tầng 10, Toà nhà TT Sáng tạo 3D Việt Nam, đường Nguyễn Phong Sắc
kéo dài, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 04.3.5142649. Fax: 04.3.5142649
Email: vanhoctt@yahoo.com; vantuoitho@yahoo.com.vn.